W czwartek 12 marca w Sali Barokowej Opactwa Pobenedyktyńskiego w Płocku odbyła się konferencja prasowa inaugurująca projekt "Podniesienie atrakcyjności turystycznej zespołu dawnego opactwa benedyktyńskiego z elementami Zamku Książąt Mazowieckich w Płocku". Przedsięwzięcie realizowane przez diecezję płocką jest współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS).

Konferencję otworzył ekonom diecezji płockiej ks. Roman Bagiński, który przedstawił główne założenia inwestycji oraz jej znaczenie dla ochrony dziedzictwa regionu. Całkowita wartość projektu wynosi 11 488 023,77 zł, z czego 9 157 103,74 zł stanowi dofinansowanie ze środków europejskich.

Jak podkreślił ekonom diecezji, przedsięwzięcie nie ogranicza się jedynie do prac budowlanych. – Chodzi oczywiście o zachowanie zabytkowej substancji, która wymaga troski i ochrony. Ale równie ważny jest wymiar edukacyjny projektu. Chcemy szerzej udostępnić to miejsce mieszkańcom Płocka, turystom, dzieciom i młodzieży – tak, aby mogli poznawać historię tego miejsca i korzystać z jego dziedzictwa – zaznaczył.

Jednym z ważnych elementów projektu będzie odtworzenie historycznego dzwonu. Ważący ponad dwie tony relikt, był na wieży od XV w.,  jako wotum za poległych w bitwie pod Warną. W historii był m.in. dwukrotnie rabowany. Jego planowana rekonstrukcja będzie już czwartą w dziejach obiektu. – Chcemy przywrócić nie tylko sam dzwon, ale także pamięć o jego znaczeniu w historii miasta. Tradycyjnie rozbrzmiewał on dziewięcioma uderzeniami w minutowych odstępach – przypomniał ks. Bagiński.

Ważnym elementem inwestycji będzie również zwiększenie dostępności obiektu dla osób z niepełnosprawnościami. Planowana jest m.in. budowa windy umożliwiającej wjazd na mury zamkowe oraz udostępnienie nowych przestrzeni dla zwiedzających. Prace przy projekcie rozpoczęły się w czerwcu 2025 roku, a ich zakończenie planowane jest na koniec września 2027 roku.

Historyczne znaczenie zespołu Opactwa przedstawił dyrektor Archiwum Diecezjalnego w Płocku ks. dr Bartosz Leszkiewicz. Zwrócił uwagę, że dzieje tego miejsca sięgają początków grodu na Wzgórzu Tumskim. Kompleks łączy w sobie elementy dawnego klasztoru benedyktyńskiego oraz pozostałości Zamku Książąt Mazowieckich, w tym średniowieczne wieże i fragmenty murów obronnych. Dziś w budynkach opactwa mieści się m.in. Kuria Diecezjalna oraz część Muzeum Diecezjalnego. Dzięki realizowanemu projektowi przestrzeń ta ma stać się jeszcze bardziej dostępna dla mieszkańców i turystów.

Zakres planowanych prac przedstawiła architekt Marta Siodłak-Dzido. Projekt obejmuje kompleksowe działania budowlane, konserwatorskie i restauratorskie mające na celu zabezpieczenie zabytkowej substancji obiektu. Prace obejmą m.in. remont elewacji północnej i zachodniej, konserwację Wieży Szlacheckiej oraz Wieży Zegarowej, a także rekonstrukcję wybranych detali architektonicznych. – Projekt zakłada zagospodarowanie otoczenia Opactwa poprzez wprowadzenie elementów małej architektury, wytyczenie ciągów pieszych oraz ustawienie tablic informacyjnych przybliżających historię miejsca – poinformowała architekt. Koordynatorka prac projektowych dodała również, że można już zauważyć pierwsze efekty prac. – Od strony północnej można zobaczyć fragment odnowionego i oczyszczonego muru, który odzyskał swoją historyczną kolorystykę i strukturę cegły – wskazała.

Ważnym elementem przedsięwzięcia będzie rozwój nowoczesnej oferty turystycznej i edukacyjnej. Powstanie nowa aplikacja internetowa i strona prezentująca ofertę Opactwa w języku polskim i angielskim. Zaplanowano także digitalizację wybranych zabytków w technologii 2D i 3D oraz przygotowanie ścieżki turystyczno-edukacyjnej wzbogaconej o repliki historycznych przedmiotów. Obiekt zostanie również wyposażony w sprzęt multimedialny umożliwiający transmisję wydarzeń on-line oraz organizację spotkań i szkoleń. Projekt obejmuje także cykl szkoleń dla pracowników i przedstawicieli społeczności lokalnej związanych z obsługą ruchu turystycznego oraz promocją turystyki kulturowej.

Realizacja projektu pozwoli zachować dla przyszłych pokoleń unikatowy zespół zabytkowy obejmujący m.in. relikty rotundy z XI wieku, fragmenty klasztoru z pozostałościami kościoła św. Wojciecha, mur obronny zamku oraz średniowieczne wieże. W przestrzeni tej przechowywane są również jedne z najcenniejszych zabytków polskiego piśmiennictwa, m.in. Biblia Płocka oraz Pontyfikał Płocki. Dzięki realizacji projektu odnowiony kompleks opactwa ma stać się jeszcze ważniejszym ośrodkiem kultury, edukacji i turystyki historycznej na Mazowszu.

Tego samego dnia w Sali Barokowej odbyła się również konferencja „Realizacja inwestycji budowlanych w obiektach sakralnych”, zorganizowana pod patronatem biskupa płockiego Szymona Stułkowskiego. Spotkanie o charakterze konferencyjno-targowym zgromadziło duszpasterzy, architektów, wykonawców oraz ekspertów branżowych. Uczestnicy mogli zapoznać się z nowoczesnymi rozwiązaniami w zakresie projektowania, renowacji i wyposażenia świątyń, a także z technologiami zwiększającymi bezpieczeństwo i energooszczędność obiektów sakralnych. Wydarzenie było także okazją do wymiany doświadczeń i bezpośrednich konsultacji z przedstawicielami firm oraz specjalistami zajmującymi się inwestycjami w przestrzeni sakralnej.