Nowy numer 41/2019 Archiwum

Z dołów śmierci do poświęconych mogił

To drugie uroczystości pogrzebowe ofiar obozu niemieckiego w Pomiechówku, których szczątki odsłoniły badania ekshumacyjne pracowników IPN.

Podczas ceremonii pogrzebowej z wojskową asystą honorową na terenie Fortu III w oddzielnych mogiłach spoczęły szczątki 43 osób dorosłych i trojga dzieci (w tym noworodków), odnalezione podczas prac archeo- logiczno-ekshumacyjnych prowadzonych przez Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN. Trumny poświęcili ks. Tomasz Cymerman, proboszcz parafii św. Anny w Pomiechowie, oraz ks. Andrzej Bołbot, proboszcz parafii prawosławnej św. Aleksandry w Stanisławowie.

Na uroczystości przybyli: Mariusz Błaszczak, minister obrony narodowej, a także prezes IPN dr Jarosław Szarek i jego zastępca prof. Krzysztof Szwagrzyk oraz szefowa BUWiM Renata Soszyńska. Nie zabrakło mieszkańców Pomiechówka i innych miejscowości tej części Mazowsza, których losy w tragiczny sposób splotły się z Fortem III. Ginęli tu bowiem nie tylko żołnierze Polskiego Państwa Podziemnego, jak zauważył minister Błaszczak, ale również lokalna społeczność, w tym dzieci.

– Jesteśmy zobowiązani do utrwalania pamięci, do oddawania czci i szacunku tym, którzy zostali tu zamordowani – podkreślił szef MON, który już w sierpniu zapowiedział, że będzie to miejsce pamięci, swoisty cmentarz – muzeum. Zarówno minister, jak i prezes IPN dziękowali lokalnym społecznikom, dzięki którym przetrwała świadomość o tym, co kryje ziemia w Forcie III.

– Chcę serdecznie podziękować mieszkańcom Pomiechówka, tym wszystkim, którzy przez lata samotnie zmagali się o pamięć, stawiali krzyże w tym miejscu, przychodzili tu i modlili się. Zbyt długo byliście sami. Zbyt długo wokół was były obojętność i egoizm. Ta uroczystość dzisiaj dowodzi tego, że ten czas dobiegł końca. Państwo polskie nie zostawi was samych i wspólnie będziemy czynić wszystko, aby pamięć o ofierze tych osób, które zostały tutaj zamordowane, przetrwała i została przekazana dalej młodemu pokoleniu. Aby nikt więcej nie miał wątpliwości, kto był ofiarą w tej wojnie, a kto był sprawcą – powiedział podczas uroczystości Jarosław Szarek.

Prezes IPN przypomniał, że w pomiechowskim forcie zamordowano 15 tys. osób. Wspomniał również inne zapomniane przez lata miejsce kaźni, jakim był KL Soldau, czyli obóz w Działdowie, do którego także przewożono mieszkańców północnego Mazowsza. W czasie uroczystości kompania honorowa oddała salwę na cześć ofiar niemieckich zbrodni w Forcie III, a wieńce złożyli w imieniu Prezesa Rady Ministrów Mariusz Błaszczak, delegacja Ministerstwa Obrony Narodowej z płk. Robertem Kamińskim, dowódcą 2. Mazowieckiego Pułku Saperów w Kazuniu na czele, oraz w imieniu władz wojewódzkich Artur Standowicz, wicewojewoda mazowiecki. Kwiaty i znicze przy mogiłach składali także bliscy pomordowanych w pomiechowskim forcie oraz kierownictwo Muzeum Wojska Polskiego MON, Centralnej Biblioteki Wojskowej MON i Agencji Mienia Wojskowego. Dzięki obecności pracowników Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN bliscy ofiar dowiedzieli się o możliwości pozostawienia materiału porównawczego do genetycznych badań odnalezionych dotychczas szczątków ofiar. Jednym z dawnych więźniów Fortu III była Maria Brzozowska z Sochocina, która przeżyła obóz wraz maleńką siostrą i rodzicami.

– Stąd tata został wywieziony na roboty do Rosji. Ja miałam wtedy 3 lata, a siostra zaledwie 3 miesiące. Warunki obozowe były straszne, chociaż ja, na szczęście, niewiele pamiętam. Spało się na podłodze, na mokrej, zgniłej słomie. Może to śmieszne, ale zapamiętałam te straszne ubikacje – to były drągi, na których się siadało, a pod nimi doły. Z naszego Sochocina do Fortu III było wziętych bardzo wielu mieszkańców. Ja tak naprawdę jestem tu pierwszy raz i już wiem, że chciałabym tu częściej przyjeżdżać – mówi wzruszona pani Maria. Grupa kilkunastu osób przyjechała z parafii Sochocin dzięki inicjatywie proboszcza ks. Czesława Stolarczyka. W czasie II wojny światowej sprzed kościoła parafialnego w Sochocinie Niemcy, zgromadziwszy wcześniej ponad 2 tys. mieszkańców, wywieźli ich do obozu w Pomiechówku.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL