Nowy numer 42/2019 Archiwum

To ziemia święta

Nie był to obóz koncentracyjny, ale warunki i stopień znęcania się nad więźniami nie ustępowały najgorszej katowni. Podczas lipcowej uroczystości w Forcie III szef MON zapowiedział, że będzie to miejsce pamięci.

Bicie, głód, cierpienie, ciemności, lęk przed śmiercią – to była nasza codzienność. Działy się tu rzeczy straszne, nie do opisania. Po ludzku nie można zrozumieć tego, co człowiek może zrobić drugiemu człowiekowi. Wracam do tego miejsca po 78 latach. Dane było mi przeżyć i dlatego głośno wołam: „Nigdy więcej wojny!” – mówił w dawnym miejscu kaźni Stanisław Łoniewski ze Związku Kombatantów RP, który trafił tu w 1941 r. jako 12-letni chłopiec wraz z rodzicami i czwórką braci.

W Forcie III w Pomiechówku, obok którego przejeżdża dziś wielu nieświadomych podróżujących główną trasą w stronę Wyszkowa, w czasie II wojny światowej zginęły tysiące Polaków – żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, elita społeczna i zwykli mieszkańcy tej części Mazowsza, duchowni i świeccy oraz wielu Żydów. To jedno z tych miejsc, które nie były formalnie obozem koncentracyjnym, ale w praktyce stanowiły wręcz przedsionek piekła.

„Podczas okupacji przeszedłem aż przez 5 obozów hitlerowskich – Pomiechówek, Auschwitz, Mauthausen, obóz w Jugosławii i Neumark. Katownia w Pomiechówku pod każdym względem była najgorsza. W najbardziej zwyrodniały sposób faszyści niemieccy znęcali się nad więźniami. Więźniów mordowano masowo, bez jakichkolwiek podstaw, w sposób szczególnie wyrafinowany i zwyrodniały” – taką relację byłego więźnia Władysława Grylaka można przeczytać na stronie internetowej Fundacji Fort III Pomiechówek, która m.in. gromadzi świadectwa i tworzy bazę więźniów i ofiar. Z jej inicjatywy od niedawna organizowana jest uroczystość w rocznicę ostatniej, ale i największej egzekucji w Pomiechówku z 30 lipca 1944 r., gdy śmierć z rąk niemieckich „zarządców” fortu poniosło 281 osób. W tym roku skromna, lokalna uroczystość nabrała rangi państwowej. W ceremonii przed budynkiem koszar, głównym miejscem przetrzymywania więźniów, uczestniczył minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak.

– Ta ziemia jest święta, jest zbroczona krwią ludzi, którzy bestialsko zostali zamordowani tylko dlatego, że byli Polakami. To miejsce przez lata zapomniane. Ile jest jeszcze w Polsce takich miejsc, które nie zostały przywrócone pamięci? – mówił szef MON podczas uroczystości w Pomiechówku. Potwierdził też swoją zapowiedź, wyrażoną jeszcze w maju, w czasie wizyty i konferencji prasowej w pomiechowskim forcie. Obiekt ten, należący do tej pory do Agencji Mienia Wojskowego, stanie się miejscem pamięci, otwartym szczególnie dla rodzin byłych więźniów. – Fort III jest wielkim cmentarzem. Dlatego chcemy, by to miejsce pełniło funkcję cmentarza poświęconego ofiarom mordów niemieckich w czasie okupacji – podkreślił Błaszczak w rozmowie z mediami po ceremonii.

Wspomniał też, że wśród tysięcy innych ofiar na tym terenie spoczywa brat jego prababci, który został wywieziony i zamordowany w Pomiechówku. Szef MON odwiedził też miejsca masowych mordów, gdzie prowadzone są przez Instytut Pamięci Narodowej prace ekshumacyjne, a także złożył kwiaty w miejscu pochówku odnalezionych szczątków ofiar, który odbył się w grudniu 2018 roku. Obiekt, zbudowany pod koniec XIX wieku, jest częścią wewnętrznego pierścienia fortów Twierdzy Modlin. W okresie II wojny światowej pełnił funkcję obozu dla przesiedleńców, był miejscem przetrzymywania Żydów i więzieniem karno-śledczym. Trudno dziś jednoznacznie oszacować liczbę zamordowanych w kazamatach na terenie Pomiechówka.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL