Nowy numer 42/2019 Archiwum

Ocalał historię dla ludzi

Dla Mławy, ziemi zawkrzeńskiej i północnego Mazowsza śmierć prof. Ryszarda Juszkiewicza (1928–2019) jest wielką stratą.

On znał ludzi i ich historie. Wielu z nich spotkał po raz pierwszy, gdy pracował w sądzie w Żurominie i Mławie. Słuchał tych osób, nie tylko ich zeznań, ale też historii ich życia – tak o swoim ziomku i przyjacielu opowiada ks. prof. Michał Grzybowski. Obaj pochodzili z parafii Janowo. Sam prof. Juszkiewicz przed przeszło rokiem tak mówił o sobie na łamach „Gościa Płockiego”:

„Urodziłem się w Zembrzusie [...]. Mój dziadek był żołnierzem ochotnikiem w wojnie 1920 roku; podobnie ojciec, choć miał wtedy zaledwie 17 lat, walczył z bolszewikami. Z dzieciństwa pamiętam, jak wieczorami spotykali się chłopi po domach i długo rozmawiali... o wojnie. Chodziłem z ojcem i słuchałem ich z zapartym tchem, i tak zaraziłem się tą historią” – opowiadał. Jak sam mówił, ogromny wpływ na kształtowanie w nim pasji historycznej miał również ks. Ignacy Krajewski, wieloletni proboszcz parafii na mławskiej Wólce, gdzie w 1941 r. zamieszkała rodzina Juszkiewiczów.

– Poznaliśmy się w latach 50. na zjazdach absolwentów gimnazjum w Mławie. Jego szczególną pasją była historia czasów najnowszych: okres powstania styczniowego, II Rzeczypospolitej i II wojna światowa, zwłaszcza bitwa pod Mławą i wojna obronna 1939 roku. Kochał historię swojej małej ojczyzny, chciał, aby to miasto i ludzie byli świadomi swojej wielkiej historii, dlatego sam ją ocalał, jak tylko mógł – dodaje ks. prof. Grzybowski. Jego dom w Mławie cały pachniał historią. Był bardzo charakterystyczny, bo stał – i nadal stoi – przed nim... czołg T-34. I to w samym centrum miasta. A dom stał się Muzeum Juszkiewiczów. Zgromadzone przez niego zbiory pochodzą już z pierwszej połowy XIX wieku.

Największy dział stanowi biblioteka, a w niej ponad sześć tysięcy woluminów, wśród nich wiele białych kruków. W bibliotece profesora można znaleźć chyba wszystko na temat historii regionu Mławy i północnego Mazowsza. Wiele opracowań jest oczywiście jego autorstwa. Znajdziemy tam również pokaźny zbiór militariów z czasów I i II wojny światowej, a do tego cenne okazy, jak XV-wieczny miecz spod Grunwaldu. Są znaczki i pamiątkowe kartki, a także dokumentacja dotycząca m.in. Katynia. Oprócz tych eksponatów na ścianach kolejnych pokojów wisi bogata galeria portretów. Są wśród nich generałowie Wojska Polskiego II Rzeczpospolitej i poczet prezydentów – od Gabriela Narutowicza do Andrzeja Dudy. Między nimi także portret Jana Pawła II i ostatnio dodany – kard. Stefana Wyszyńskiego. „Myślę o naszej historii, że tworzyli ją ludzie o bardzo różnych poglądach, choćby ci prezydenci. Pewnie w tym pokoju, między tyloma książkami i dokumentami, rozmawiają oni ze sobą, ba, pewnie się nawet kłócą. I dlatego jest tu portret papieża, a był on kimś większym niż prezydent. I on jest tu, aby tych Polaków i te dzieje ze sobą godzić” – tak patrzył na historię Polski prof. Juszkiewicz.

– Nieocenione są jego zasługi dla Mławy i regionu, bo wywołał pozytywny ferment intelektualny i wiele naukowego szumu w mieście, oczywiście w pozytywnym znaczeniu. Stał przecież u początków działalności stacji naukowej im. prof. Stanisława Herbsta. A gdy zaczęła się Solidarność, zaangażował się w jej działalność. Po 1989 r. dwukrotnie był wybierany do Senatu RP. Doświadczałem od niego wiele życzliwości. Bardzo cenił niezapomnianego historyka naszej diecezji, ks. Tadeusza Żebrowskiego. Wielokrotnie konsultował się z nami – opowiada ks. prof. M. Grzybowski. I dodaje, że czasami spierał się z nim na przykład o interpretację cudu nad Wisłą. Pogrzeb profesora odbył się w minioną sobotę w kościele Trójcy Świętej i na cmentarzu św. Wawrzyńca w Mławie.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL