Nowy numer 42/2019 Archiwum

Jeno czysty dukacik

Nigdy dość przypominania postaci sługi Bożego z Płocka, który tak wiele dał Kościołowi na Wołyniu oraz życiu zakonnemu.

To kolejna postać z bogatej historii naszej diecezji, która jest w drodze do chwały ołtarzy. 30 lipca przypada 150. rocznica urodzin bp. Adolfa Piotra Szelążka, w latach 1918–1925 biskupa pomocniczego w Płocku, następnie biskupa łuckiego na Wołyniu i założyciela Zgromadzenia Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus (terezjanek), wreszcie biskupa wygnańca, zmarłego daleko od swej diecezji w 1950 r.

Więcej niż nauczyciel

Choć pochodził z Podlasia (urodził się w Stoczku Łukowskim), wybrał Wyższe Seminarium Duchowne w Płocku i w 1888 r. został wyświęcony na księdza naszej diecezji. Przez rok pracował w płockiej farze, a następnie wyjechał na studia do Akademii Duchownej w Petersburgu. Gdy po czterech latach wracał do diecezji, ówczesny rektor akademii, ks. Franciszek Albin Symon, w liście do biskupa płockiego Michała Nowodworskiego napisał o młodym absolwencie: „Odsyłam Waszej Ekscelencji ks. Szelążka, ale nie szelążek to, jeno czysty dukacik”. Po powrocie związał się z Wyższym Seminarium Duchownym, gdzie był ojcem duchownym, a następnie wykładowcą i rektorem. Na tym stanowisku zastąpił bp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Trwałym śladem po jego „szefowaniu” w seminarium są rozbudowane gmachy dla powstającego wtedy Niższego Seminarium Duchownego. Właśnie płockie „małe seminarium” stało się prototypem wszystkich podobnych placówek w Polsce, a ks. rektor Szelążek w latach 1916–1918 był pierwszym dyrektorem nowej szkoły. Pamiątką po nim była również figura Matki Bożej w ogrodzie, wystawiona na jubileusz płockiego seminarium w 1910 r. To za czasów ks. Szelążka płockie WSD otrzymało również prawo nadawania bakalaureatu teologii wyróżniającym się studentom. „Nie zapomnę tych chwil, kiedy będąc rektorem Seminarium Płockiego, otrzymywałem od Najdostojniejszego Arcypasterza wezwania ustawiczne, abyśmy nie ograniczali się do wykładów, lecz aby wszyscy księża profesorowie jak najwięcej obcowali z alumnami, spełniając role wychowawców, nie tylko nauczycieli” – wspominał po latach bp Szelążek. On sam jako wieloletni wykładowca prawa kanonicznego i apologetyki dał się zapamiętać jako człowiek o niezwykłych uzdolnieniach lingwistycznych. „Szelążek zachwycał słuchaczy swymi wykładami, w czasie których sypały się cytaty w rozmaitych językach: francuskim, włoskim, niemieckim, rosyjskim, a nawet w tak mało znanym wówczas języku angielskim” – czytamy we wspomnieniach o biskupie.

Z płockimi pomysłami

Kim był i co myślał ks. Szelążek? Stan jego ducha dobrze oddaje fragment mowy wygłoszonej na jubileuszu WSD w Płocku w 1910 r.: „Wszystko, co zdobywa umysł ludzki, witamy jako nowe promienie światła. Nie godzimy się tylko na zacieśnienie widnokręgu intelektualnego, które każe nic nie wiedzieć o zagadnieniach stanowiących najwyższy interes człowieka. Godzić się nie możemy na pozostawienie bez odpowiedzi tych zagadnień, streszczonych w kilku wyrazach: skąd człowiek, dokąd dąży, jakimi drogami. (...) Znajdujemy ją w nieomylnych wskazaniach wiary, bo bez niej człowiek życia rozwinąć nie może”. Odbiciem tych słów ks. Szelążka było również jego zaangażowanie społeczne, charytatywne i kulturalne. To z jego inicjatywy przy Towarzystwie Dobroczynności w Płocku powstały tzw. Sale Pracy św. Józefa, które były zalążkiem szkoły zawodowej dla chłopców pochodzących z biednych rodzin. To on organizował kwesty na terenie miasta na rzecz potrzebujących. Od 1907 r. przewodniczył Związkowi Katolickiemu Diecezji Płockiej, działał też w Stowarzyszeniu Robotników Chrześcijańskich. O tym, jak musiał być wrażliwy na sprawy społeczne, świadczy fakt, że był współzałożycielem Towarzystwa Opieki nad Robotnikami Emigrantami w Płocku, a potem także Towarzystwa Opieki nad osobami zwolnionymi z więzień. Gdy trwała I wojna światowa, został wybrany do zarządu Kasy Pożyczkowej, działał również w stowarzyszeniach i związkach o charakterze kulturalnym i oświatowym. 29 lipca 1918 r. ks. Adolf Piotr Szelążek został mianowany biskupem pomocniczym w Płocku, a w 1925 r. biskupem diecezjalnym w Łucku. Z pewnością zabrał tam płockie doświadczenia. W 1927 r. zwołał synod diecezjalny pod hasłem: „Przez synod do odrodzenia kleru, przez odrodzenie kleru do odrodzenia ludu”. Otworzył drukarnię diecezjalną i powołał do istnienia trzy czasopisma w diecezji. Wydaje się, że inspirację do tych działań czerpał choćby z płockich doświadczeń synodalnych i publicystycznych. W płockiej katedrze są dwie pamiątki po bp. Szelążku: boczny ołtarz dedykowany św. Teresie od Dzieciątka Jezus oraz malowidło Władysława Drapiewskiego, przedstawiające Chrystusa nauczającego. Wśród słuchających artysta przedstawił m.in. ks. Adolfa Szelążka. Warto dodać, że ks. Szelążek w katedrze płockiej głosił nauki apologetyczne, które przeszły do podręczników historii kaznodziejstwa polskiego.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL