Nowy numer 21/2018 Archiwum

Krwawa dekada nad Łydynią

Historii się nie cofnie, ale ona wciąż woła o pamięć i sprawiedliwość – przypomniano w czasie konferencji IPN w Ciechanowie.

Monografia pierwszej dekady rządów komunistycznych w powiecie ciechanowskim będzie plonem konferencji naukowej „Powiat Ciechanów w pierwszej dekadzie rządów komunistycznych”, przygotowanej przez warszawski oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Ciechanowie.

Mieli poparcie ludzi

To siódmy powiat, m.in. po Ostrołęce, Pułtusku i Płocku, który IPN wziął na swój „warsztat”. Krzysztof Kacprzak mówił o działalności podziemia niepodległościowego w powiecie ciechanowskim po 1945 r., Jacek Pawłowicz omówił historię obozu przejściowego NKWD w Ciechanowie, a sylwetki miejscowych funkcjonariuszy komunistycznej bezpieki i ich działania poznaliśmy dzięki referatowi Mariusza Bechty; o postawie (zarówno tej niezłomnej, jak i tej mniej chwalebnej) księży katolickich wobec komunistycznej dyktatury mówił rektor PWSZ Leszek Zygner; działalność PSL – tzw. mikołajczykowskiego przedstawił Mariusz Żuławnik, działalność PPR–PZPR – Waldemar Brenda, a Kazimierz Krajewski „Listę strat osobowych powiatu ciechanowskiego w latach 1945–1956”. Uczestnicy konferencji otrzymali obraz powiatu silnego antykomunistyczną partyzantką (m.in. Ruch Oporu Armii Krajowej, Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość, Narodowe Zjednoczenie Wojskowe, rozbite posterunki milicji, m.in. w Regiminie i Sońsku, starcia z bezpieką i Korpusem Bezpieczeństwa Wewnętrznego). Długie trwanie (najsłynniejszy partyzant powiatu i północnego Mazowsza Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój” poległ dopiero wiosną 1951 r.) żołnierze niepodległościowego podziemia zawdzięczają społecznemu poparciu, które najsilniejsze było w gminach: Sońsk, Regimin, Gołymin, Grudusk, Opinogóra. Nic więc dziwnego, że na sprzyjających podziemiu mieszkańców sypały się represje ze strony władz. W Ciechanowie, zaraz po wyparciu Niemców, Sowieci zorganizowali, wykorzystując niemiecką infrastrukturę, obóz dla jeńców niemieckich oraz dla Polaków z Pomorza Nadwiślańskiego i członków Armii Krajowej. Jacek Pawłowicz z IPN szacuje, że wywieziono z niego do sowieckich łagrów ok. 20 tys. osób. W powiecie ciechanowskim zaraz po tzw. wyzwoleniu najsilniejszą partią było Polskie Stronnictwo Ludowe. Podczas gdy komórki Polskiej Partii Robotniczej liczyły po kilku, kilkunastu członków, to PSL na przykład w gminie Grudusk miał 14 kół z 268 członkami. W całym powiecie w połowie 1946 r. partia Stanisława Mikołajczyka liczyła ok. 1,1 tys. członków skupionych w 60 kołach gminnych i gromadzkich.

« 1 2 »
oceń artykuł
TAGI:

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma