Nowy numer 49/2018 Archiwum

Gdzie stały krzyż i chrzcielnica?

Św. Małgorzata, św. Piotr i Duch Święty byli patronami średniowiecznych kościołów, których już nie ma nad Łydynią.

Czy biskup Wojciech chrzcił w Ciechanowie, czy stanęła tu kamienna rotunda? Więcej tu legendy niż faktów. Więcej przypuszczeń niż pewności, bo nie zachowały się żadne dokumenty na temat początków chrześcijaństwa nad Łydynią – mówiono na spotkaniu w Miejskiej Bibliotece Publicznej. Prowadzący spotkanie dwaj historycy, Grzegorz Kęsik i Wojciech Górczyk, na plan miasta i istniejącą siatkę ulic nanosili oznaczenia kolejnych budowli sakralnych, które z czasem przestały istnieć.

Dwa gotyckie kościoły i ruiny zamku są częścią bogatej narracji o średniowiecznych świątyniach miasta. Trzeba do tych istniejących kościołów dodać jeszcze trzy: pw. św. Małgorzaty, św. Piotra i Ducha Świętego oraz kaplicę zamkową pw. św. Stanisława. Niestety, nie zachowały się żadne dokumenty, ale miejscowa tradycja wskazuje, gdzie mogły się one znajdować.

Historia zaczyna się od Farskiej Góry i rzekomej rotundy, która była raczej kaplicą misyjną wzniesioną w miejscu obecnej fary w drugiej połowie XI wieku. W XIII wieku w tym miejscu wzniesiono kościół pw. NMP, i ten tytuł zachował się do dnia dzisiejszego przy farze.

Kolejnym z nieistniejących kościołów była świątynia pw. św. Małgorzaty. Powstała w nowo lokowanym mieście i wzmiankowano ją już w 1427 roku. – Z jakiegoś powodu, być może konfliktu między mieszczanami i proboszczem fary, wzniesiono ten kościół. Choć istniał przez kilka wieków, prawdopodobnie nie był nigdy konsekrowany – mówił w czasie spotkania historyk Wojciech Górczyk.

Kolejny kościół w mieście, pw. św. Piotra, był drewniany. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1598 r., co może sugerować, że powstał on nie wcześniej niż ok. połowy XV w. – Możliwe, że został wzniesiony dopiero po pożarze kościoła farnego w 1476 r. i miał tymczasowo zastąpić odbudowywaną świątynię. Nie ma pewności co do jego lokalizacji; został rozebrany ok. roku 1800. W niektórych przekazach bywa nazywany również kościołem Świętych Piotra i Pawła.

Wreszcie w rejonie ul. Warszawskiej wzniesiono murowany kościół Świętego Ducha, erygowany w 1553 roku. Przy nim były hospicjum i cmentarz. Rozebrano go ostatecznie po 1797 roku.

Na zamku istniała kaplica domowa książąt mazowieckich pw. św. Stanisława, ale w XVII w. była ona już spustoszona – zapisano w dokumentach. – Potrzeba na nowo podjąć badania archeologiczne w tych miejscach, gdzie dawniej były kościoły. Słuszne będzie dla świadomości mieszkańców Ciechanowa upamiętnienie tych dawnych miejsc kultu – postulowali organizatorzy spotkania.

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

  • Gość
    11.02.2017 15:36
    Tylko jedno sprostowanie p. Kęski nie jest historykiem. Jest politologiem. Historykiem jest tylko p. Górczyk z tej dwójki.
    doceń 0

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy